KOLOSSALE ARCHITECTUURERVARING

Het is precies 1 jaar geleden dat we de levendige monografie ‘Wonen waar[door] het leven kan landen feestelijk hebben gepubliceerd. Het rijke boek dat we koesteren toont een selectie uit onze architectuurpraktijk van 25 jaar HILBERINKBOSCH architecten. In deze reis nemen we de lezer mee van Buurt naar Complex, van Woonhuis naar Erfgoed, laten we in Bureau zien wie we zijn en geven in de afsluitende Specials een doorkijkje naar ons engagement. De gefundeerde monografie is een rijke neerslag van actuele vraagstukken onder andere over woningbouwopgaven, renovatieopgaven, bouwen buiten de Randstad en nieuwe modellen voor conceptbouw en houtbouw. Om een stem te geven aan onze diepe liefde voor architectuur hebben we de uitgave met een overdonderende zintuigelijke architectuurervaring ingeluid. 1 jaar is een mooi moment om deze gebeurtenis van 22 jaar geleden te delen waarin dochter Iza een rol speelt, die destijds ook 1 jaar was.

418 boek HBA fotografie_3

 

Voorwoord

Op een mooie, warme nazomerdag in Ticino – het Italiaanstalige deel van Zwitserland – trekken we met onze dochter Iza, indertijd anderhalf jaar oud, door het dal van de Maggia de bergen in. Bestemming: het dorpje Mogno. De dagen ervoor hebben we met haar al verschillende projecten in de omgeving bezocht, waaronder het kasteel en zwembad in Bellinzona – twee prachtige betonnen interventies van architect Aurelio Galfetti. Ook hebben we haar meegenomen naar het dorpje Monte Carasso, waar architect Luigi Snozzi op basis van zijn masterplan uit 1978 in de loop van tientallen jaren nieuwe gebouwen in het stedelijke weefsel heeft ingepast en bestaande relicten heeft verbouwd en uitbreid. Hoewel de moderne architectuur en witte kleur de ingrepen herkenbaar maken, zijn ze altijd passend bij de functie en de plek.

Van Mario Botta’s gebouw, een nieuwe kapel op de plek waar een lawine een aantal jaren eerder een deel van het dorp en de kerk heeft verwoest, verwachten we niet zo veel. De meeste van zijn gebouwen vinden we te groots, te afstandelijk en te geometrisch. Maar het dal is prachtig. We poedelen wat in het ijskoude riviertje, voordat we naar Mogno doorrijden. Auto aan de rand van het dorp parkeren, Iza in de rugdrager, op pad naar het plein voor de kapel.

Mario Botta, The Church of San Giovanni Battista, Mogno | Bron: Wikimedia, fotograaf Rama

Een kleine marmeren fontein markeert de hoek van het plein. Het plein zelf is hard, strepen van donker gneis en licht marmer wisselen elkaar af. Ze vormen een contrast met de omringende rurale huizen, die veelal uit gestapelde stenen, stevige zichtbare houtconstructies en stenen daken zijn opgetrokken. Rommelig, ogenschijnlijk als vanzelf ontstaan.

Mario Botta, The Church of San Giovanni Battista, Mogno | Bron: Wikimedia, fotograaf Monster

Het plein is leeg en stil als we eroverheen lopen. Aan de rand ervan is de kapel zichtbaar, een schuin afgesneden cilindrische vorm, in zwart-witte banden natuursteen. Een paar treden lager ligt een ovale besloten hof waar zich, onder twee dikke steunbogen, de entree bevindt. De inkomst naar de kapel is laag, smal, donker en koel. Nog een paar stappen en we staan in de gebedsruimte. Een lange verwonderende zucht van Iza ontsnapt en vindt mijn oor. Ik volg haar zucht en kijk plots door een glazen dak naar de blauwe hemel en de nietsontziende bergen.

Mario Botta, The Church of San Giovanni Battista, Mogno | Bron: Wikimedia, fotograaf Irene Grassi

Die verwondering die architectuur kan opleveren, de ruimtelijkheid versterkt door licht en materialiteit, de verbinding met de omgeving, met de historie van de plek: het zijn allemaal elementen die we in onze eigen praktijk hebben proberen te vinden en toe te passen. In dit boek kijken we terug op ruim vijfentwintig jaar, waarin we duizenden woningen verwezenlijkten en het laatste, meest actuele project volgnummer 438 heeft gekregen.

We zijn uitgegroeid van een bureau dat enkel uit ons bestond tot een bureau van vijftien mensen, specialisten in woningbouw. Van schets tot detail, van verbouwing tot grootschalige stadsontwikkeling. Maar nooit klaar, want onze nieuwsgierigheid is tijdloos. Nog altijd scherpen we onze blik met het bezoeken van landschappen en gebouwen. Met dit boek documenteren we onze reis.

Annemariken Hilberink, Geert Bosch, november 2022

Geert Bosch en Annemariken Hilberink, foto Martin Wengelaar